Spirituele tradities en referentiefiguren

De rijkdom van het geloof wordt steeds in verschillende spirituele tradities beleefd, hoewel ze allemaal teruggaan op dezelfde bron. In de geschiedenis krijgt het geloofsleven altijd weer nieuwe uitdrukkingen met een eigen klemtoon, als de verschillende facetten van één diamant. Vaak is een bepaalde spiritualiteit verbonden met het levensverhaal van een bepaalde stichter of referentiefiguur die het verhaal van Gods liefde concreet maakt voor zijn of haar situatie. We kunnen terugvallen op deze inspirerende figuren die zelf geïnspireerd werden door Jezus Christus. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Augustinus, Benedictus, Bernardus van Clairvaux, Ignatius van Loyola, Don Bosco, … : allen hebben zij in hun spiritualiteit een rijke erfenis nagelaten die ook pedagogisch relevant is.

Enkele voorbeelden:

Don Bosco (1815-1888) engageerde zich voor de noden van straatjongens in Turijn. Hij deelde hun belevenissen, vreugden en verdriet van heel nabij. Zijn levensverhaal is de bron van het pedagogisch principe van de ‘assistentie’ dat de Don Bosco-scholen typeert 1. Deze ‘salesiaanse’ scholen vragen van hun opvoeders en leerkrachten een grote fysische en psychische nabijheid bij alles wat een jongere beleeft.

  • Ook voor niet-salesiaanse scholen is het een interessante vraag op welke wijze de leerkracht betrokken aanwezig is bij wat de leerlingen ervaren?

Bernardus van Clairvaux beklemtoont in zijn geschriften dat de mens slechts kan liefhebben omdat hij onvoorwaardelijk bemind wordt door God. Gods liefde is eerst. Vóóraleer een mens kan ‘geven’ moet hij eerst in overvloed (kunnen) ‘ontvangen’ 2

  • Wat betekent dit uitgangspunt voor het functioneren van leerkrachten op een school? Durven ze ook voor zichzelf zorgen of zijn ze zo druk bezig met ‘geven’ dat ze zelf leeg geraken? Kunnen ze de grenzen van de eigen professionele verantwoordelijkheid in een concrete context onderscheiden? Blijven ze zoeken naar herbronning voor hun engagement in het onderwijs?

<<Terug naar doorsnede competentiemodel

 

1 Zie DON BOSCOCENTRALE, In dialoog met Don Bosco: een opvoedingsproject, Sint-Pieters-Woluwe, 2001. 

2 BERNARDUS VAN CLAIRVAUX “Liefde vloeit over. Ze houdt voor zichzelf wat ze zelf nodig heeft. En wat ze heeft wil ze in overvloed hebben om rijk te kunnen zijn voor anderen.” Uit de vertaling van Wachters bij de Bron, Enkele fragmentjes uit de 18e toespraak over het Hooglied door Bernardus van Clairvaux, 2003; http://wachters.kapittel.be/index.php?action=get_page &name=Bernardus_page&language=nl (toegang op 21.12.2010).